IBCT relatietherapie

IBCT is een moderne vorm van relatietherapie voor stellen. Uitgangspunt van IBCT is: 
Accepteer wat je niet kan veranderen en steek je energie in die zaken die zich wél in
positieve zin laten veranderen!

Eerst accepteren, dan veranderen.

Veel problemen in partnerrelaties komen voort uit verschillen tussen partners die zich slecht laten veranderen. Denk aan verschillen in voorkeuren, persoonlijkheid en diepgaande overtuigingen. Bijvoorbeeld, de een heeft veel oog voor netheid en de ander weinig of de een blijft graag samen thuis terwijl de ander liever de deur uitgaat en dingen onderneemt. Er kan dan ruzie ontstaan, partners kunnen elkaar gaan bekritiseren, zich aan elkaar gaan ergeren of elkaar onder druk zetten om te veranderen. Maar met bepaalde onderlinge verschillen kunnen partners maar beter leren leven, tenminste als ze verder willen met elkaar zonder de hele tijd te ruzieën. Anders verzanden partners in een strijd tegen elkaar.
Partners kunnen zo opgeslokt worden door hun onderlinge strijd dat ook problemen die zich wél laten oplossen niet effectief worden aangepakt. Denk aan problemen met werk, school van de kinderen, geld of familie. Het oplossen van dat soort problemen vraagt om onderling overleg en een gezamenlijke houding, niet om onderlinge strijd. Door een gebrek aan acceptatie kunnen de dagelijkse problemen zich opstapelen en ontstaat nog meer relatiestress. Daarom dus eerst accepteren, of op zijn minst tolereren. Tolereren betekent dat je onderlinge verschillen weliswaar niet leuk vindt en er soms ruzie over hebt, maar je maakt je er niet meer zo druk om. Als je dat bereikt – acceptatie of tolerantie – gaat veranderen een stuk makkelijker.

Wat accepteren NIET is.

Acceptatie is niet passief.

Acceptatie kan passief klinken. Alsof mensen alles wat hun partner doet maar zouden moeten slikken. Acceptatie is echter verre van passief, het is een actief proces. Het houdt in dat partners de onderlinge verschillen tussen hen niet veroordelen, maar deze erkennen en respecteren. Ze proberen zich in te leven in elkaar en te begrijpen waarom hun partner de dingen anders doet, wil of vindt. Idealiter omarmen ze de verschillen tussen hen als iets wat henzelf en hun relatie rijker maakt.

Acceptatie is niet grenzeloos.

Acceptatie wil niet zeggen dat mensen al het gedrag van hun partner zouden hoeven accepteren. Sterker nog, dat is lang niet altijd een goed idee. Partners kunnen zich heel vervelend gedragen, en bijvoorbeeld verbaal of fysiek gewelddadig zijn naar elkaar toe. Met acceptatie wordt bedoeld dat partners accepteren wie de ander is, inclusief wat die ander voelt, denkt, wil en vindt. Acceptatie heeft dan ook een grens als het gaat om gedrag, maar ook als de onderlinge verschillen tussen partners erg groot zijn. Dan kunnen de behoeften en wensen van een of beide partners in het geding komen.

Veranderen

Om samen de problemen aan te pakken die als stel op je afkomen, moet je effectief met elkaar communiceren en op een systematische manier problemen aanpakken. De werkelijkheid is vaak anders. Veel partners verzanden in destructieve communicatiepatronen en communiceren vanuit impulsen en gekwetste gevoelens. En problemen oplossen doen ze vaak chaotisch. In IBCT worden partners daarom toegerust met die communicatieve en probleemoplossende vaardigheden waardoor ze problemen voortaan wel kunnen oplossen. Dat helpt hen niet alleen bij het oplossen van de problemen die nú spelen, maar ook bij toekomstige problemen.

Sessies

In IBCT doorlopen partners met de therapeut 5 thema’s. Aan elk thema worden doorgaans 2 sessies gewijd.

Overzicht van de sessies van het IBCT-protocol

Sessie Thema
1 en 2 Acceptatie
3 en 4 Tolerantie
5 en 6 Uitwisseling van positief gedrag
7 en 8 Verbeteren van de communicatie
9 en 10 Problemen oplossen

Sessie 1 tot en met 4 zijn gericht op het accepteren en tolereren van onderlinge verschillen en het beter omgaan daarmee (groene deel tabel). Sessie 5 tot en met 10 helpen de relatie in positieve zin te veranderen (grijze deel tabel). In de basisopleiding IBCT leer je hoe je als therapeut deze thema’s heel concreet kan vormgeven. Je leert welke concrete technieken en oefeningen je daarvoor kan inzetten om het stel op weg te helpen. Het protocol voor IBCT wordt beschreven in het boek IBCT-relatietherapie: behandelprotocol in 10 sessies van psychologen Pieternel Dijkstra en Aerjen Tamminga (zie verderop deze website).